Kraanbanen, kranen en hellingen RDM, overzicht 1902-1983.

Plattegrond boven: De kraanbanen en hellingen van de RDM, ingetekend door Albert J. Ringeling op een plattegrondje
                                  uit 1962.

Terug naar Overzicht

Omschrijving:
De voorlopige conclusie - op grond van oude luchtfoto's van de RDM en ontvangen e-mail informatie van Albert Ringeling, Peter Lampen en Roel Zwama - is dat vanaf de Koperslagerij/Onderzeebootloods in de richting van de Heysehaven achtereenvolgens aangetroffen werden:
      - Kraanbaan 5
            - Helling 5
      - Kraanbaan 6
            - Helling 6
      - Kraanbaan 7
            - Helling 7
      - Kraanbaan 8
            - Montagevloer, sectieopslag en mogelijk kraanbaan 9
      - Kraanbaan 10
            - Helling 8
      - Kraanbaan 11
      - en uiteindelijk (na de schilder- en timmermanswerkplaatsen) aan de Heysehaven, kraanbaan 12
      - met ook aan de Heysehaven, daarachter onder een hoek van 30 graden, kraanbaan 13.
Kraanbaan 9 ontbreekt min of meer in deze reeks, maar Albert Ringeling vermoedt bij de montagevloer en sectieopslag daar in de 50-er jaren de aanwezigheid van een tijdelijke grondkraanbaan.
De verdeling van de hijscapaciteit rond de Dokhaven met de kraanbanen 0, 1, 2, 3 en 4 ontwikkelde zich vanaf de 30-er jaren, tot dat wat aangegeven is op de bovenstaande plattegrond.
Hellingnummers 4 en lager ontbreken ook in deze reeks.
Hellingen 4, 3 en 2 hebben heel vroeger (vóór 1934) - met hun oud-genummerde kraanbanen - op de locatie van de huidige onderzeebootloods en koperslagerij gelegen en werden later de drie binnenhellingen in de onderzeebootloods.
Helling 1 was heel even op papier een zeer korte helling (ruwweg 15 meter) op de hoek Maas-Dokhaven. Slechts op twee plattegronden tussen 1911 en 1915 wordt deze weergegeven, maar haar lengte correspondeert in het geheel niet met de lengte van in die tijd door de RDM gebouwde schepen. Dus dat deze helling ooit echt gefunctioneerd heeft is zeer twijfelachtig. Op die hoek werd al snel een loods neergezet.
Helling 2 is dus in de beginjaren van de RDM de meest Oostelijke echte helling geweest. De latere drie binnenhellingen in de Onderzeebootloods daargelaten was in 1934 helling 5 de meest Oostelijke helling, zoals op het plattegrondje hierboven is weergegeven.
Er zijn verschillende loodsen te vinden op het RDM terrein. De voormalige Onderzeebootloodsen van de RDM zijn in verschillende periodes voor WO-II neergezet. De middelste loods dateert uit 1929, waaraan gedurende 1936 - 1938 aan de oostzijde de lagere smalle loods is toegevoegd en in 1939 de meest westelijke, langste loods.

Citaten:
- E-mail, Albert Ringeling, Houten, 12-10-2013:
... ... Ook weet ik de nummers niet van de kraanbanen bij de ontvangst van de metaalplaten bij de Heysekade ("platenpark" aan de Heysehaven-Zuid).
Wel is er tot 1966 een kraanbaan (rails op de grond) geweest bij de zogenaamde "kolenpier" aan de Heysehaven. Deze kraanbaan is verdwenen i.v.m.
(de overgang van kolen- naar oliestook en) de verlenging van kraanbaan 13. Wat van die kraanbaan het nummer was, weet ik niet. ... ...
Hadden voornoemde kraanbanen wel nummers? Ik denk van niet!
- E-mail, Albert Ringeling, Houten, 13-10-2013:
... ... Ik vermoed nog het volgende. Ten tijde van de bouw van s.s. "Rotterdam" en misschien ook wel daarvoor heeft er een grondkraanbaan, ten westen van de helling waarop de "Rotterdam" gebouwd werd, gelegen; niet direct naast de helling, maar zo'n 20 meter er van af. Een foto op de RDM-website, met een enthousiaste menigte ten tijde van de tewaterlating van s.s. "Rotterdam", laat daar de betrekkelijk lage kraan van zien. Deze kraanbaan is verdwenen bij de aanleg van de grote helling in 1959/1960. Misschien verklaart dit het ontbrekende kraanbaannummer 9. ... ...
- E-mail, Albert Ringeling, Houten, 17-10-2013:
... ... Van de kraan van de kolenpier weet ik dat het een Engelse kraan was, van de firma Stothert and Pitt (Bath). Van dit type kranen zijn er zo’n 300 gebouwd. Deze werd ontworpen in 1944 om snel na WO-II in de vernielde havens van Europa en ook daarbuiten hijscapaciteit te kunnen creëren. Je vindt er nu - over de gehele wereld - nog enkele. De RDM had er drie, waarvan twee op een dok bij de NW. ... ...
- E-mail, Bastiaan Winde, Barendrecht, 19-10-2013:
... ... Zo uit mijn hoofd beoordeeld, lijkt alles op deze pagina te kloppen.
Van de kolensteiger ben ik nog niets tegengekomen en de tekeningen van de kraanbanen zelf (de constructies) zijn verdwenen. Die zullen wel naar de slopers gegaan zijn om de calculaties te maken, waarna ze vermoedelijk bij het vuil gezet zijn. ... ...

- E-mail, Sjoerd Hengst, Hellevoetsluis, 01-11-2013:
... ... De gezochte kraanbaan 9 is verdwenen met de bouw van helling 8.
Sinds ik in 1964 bij Jonker / Koudstaal c.s. mocht beginnen heb ik heel wat oude verhalen over de droogdok gehoord tijdens de borrel na werktijd op vrijdagavond. Later van Stapel, zijn vader was een goede vriend van de oude D.C. Endert. Kraanbanen 7/8 lagen langs helling 7 en kraanbanen 10/11 langs helling 8, een oude helling die verlengd en verbreed is voor de bouw van tankers tot 250.000 tdw.
Het verre verleden.
Als je kijkt naar de plattegronden 1911-1912, 1913-1914 en 1915-1918 zie je op de eerste hellingen zonder kraanbanen, op de tweede 4 hellingen met 2 kraanbanen (met kraan) die 2 hellingen bedienen en op de derde 5 hellingen met 3 kraanbanen die 5 hellingen bedienen. Er is één helling en één kraan bij gekomen. De foto's uit dezelfde periode bevestigen het aantal kraanbanen en hellingen. Het was een over meerdere jaren geplande lay-out. Er werd ook een helling gesloopt. Uiteindelijk heeft de OZB-loods 2 kraanbanen, evenals de beide buitenhellingen.
Het bovenstaande komt in mijn boek terug in de beleidsmatige aanpak van de RDM in die tijd.
De Gelder was een vooruitziend man die in 1916 door het RINA werd uitgenodigd om zijn visie op de lay-out van werven te geven. Hij bepleit dan o.m. kraanbanen, die er toen bij de RDM al waren. Zijn visie was de basis voor de lay-out van de gehele RDM. Het zwaartepunt lag bij de reparatie. De nieuwbouw kwam er, maar stond bij de bedrijfsvoering op de tweede plaats. De voorwaarde was dat als je ergens aan begon dan moest je dat goed doen, met een open en kritisch oog voor nieuwe ontwikkelingen.
Endert, die de leiding na het overlijden van De Gelder overnam, was een ondernemer en zakenman, technisch goed geëquipeerd. Dat pakte goed uit. ... ...


Oude werffoto's:
- Foto 1: 1902, de RDM-werf in de polder, uit het niets begonnen.
- Foto 2: 1904, gezicht vanaf de Maas op de RDM-werf.
- Foto 3: 1915, gezicht vanaf de Maas op de RDM-werf.
- Foto 4: 1918, gezicht vanaf de Maas op de RDM-werf en de oudste gevonden foto met kraanbanen en hellingkranen.
- Foto 5: 1920, overzichtsfoto van de RDM-werf met op de voorgrond de hellingen 6 en 5 en de kraanbanen 7, 6 en 5.
                        Wat minder duidelijk bevinden zich rechts daarvan op de foto de hellingen 4, 3 en 2 en de oud-genummerde
                        kraanbanen 4 en 3.
- Foto 6: 1925, luchtfoto van de RDM-werf.
- Foto 7: 1925, luchtfoto van de RDM-werf.
- Foto 8: 1928, luchtfoto van de RDM-werf.
- Foto 9: 1934, luchtfoto van de RDM-werf, op de hoek Maas-Dokhaven verscheen een grote loods.
- Foto 10: 1937, luchtfoto van de RDM-werf met de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" vanaf helling 7.
                          Aan de kant van de Dokhaven was tegen de grote loods nog een wat kleinere loods toegevoegd.

Oude plattegronden:
- Foto PG01: 1903-1905, plattegrond van de RDM-werf.
- Foto PG02: 1906-1910, plattegrond van de RDM-werf.
- Foto PG03: 1911-1912, plattegrond van de RDM-werf.
- Foto PG04: 1913-1915, plattegrond van de RDM-werf.
- Foto PG05: 1915-1918, plattegrond van de RDM-werf.
- Foto PG06: 1920-1932, plattegrond van de RDM-werf.
- Foto PG07: 1933-1938, plattegrond van de RDM-werf.
- Foto PG08: 1939-1939, plattegrond van de RDM-werf.
- Foto PG09: April 1964, plattegrond van de RDM-werf.

(plattegronden met een hoge resolutie kunnen aan echt geïnteresseerden op aanvraag geleverd worden)

Bronnen:
- Albert J. Ringeling, Houten.
- Peter Lampen, Rotterdam.
- Roel Zwama, Rotterdam.
- Een Halve Eeuw 'Droogdok'.
- Jaarverslagen RDM.
- Bastiaan Winde, Barendrecht.

Kraanbaan 0:
Deze kraanbaan stond eerst aan de Heysehaven 1920-1948 (functie: ontvangst metaalplaten, e.d.). Ongetwijfeld was het nummer toen niet 0.
Rond 1950 werd de kraanbaan verplaatst naar de Oostzijde van de Dokhaven.
In 1973 werd kraanbaan 0 in een zware storm door een bij de werf Gusto losgeslagen schip (de "Havdrill") neergehaald en niet meer vervangen; zie ook "Nieuws van de RDM" (mei 1973, blz. 12) in deze.
Foto's:
- Foto 00-1: Kraanbaan 0 in 1951 met daar het toen pas gebouwde Israelische motorschip "Rimon" (#281) afgemeerd.
- Foto 00-2: Kraanbaan 0 op het schilderij "Dockyard V" van Nico M. Peeters. Geheel rechts is nog een stukje van
                    kraanbaan 1 te zien.
- Foto 00-3: De "Havdrill" en de volledig vernielde kraanbaan 0 in mei 1973.
- Foto 00-4: De voorsteven van de "Havdrill" liet in de kade wel een spoortje achter.

Kraanbaan 1:
Deze kraanbaan is afkomstig van de NW en werd vlak voor 1940 naar de RDM overgeplaatst. Op deze plek bij de NW kwam in 1954 kraanbaan 6 van de RDM te staan.
In 1944 werd de kraanbaan door de Duitsers in WO-II vernietigd en in 1946 opnieuw opgebouwd.
In 1986 werd kraanbaan 1 van de toen failliete RDM gesloopt.
Foto's:
- Foto 01-1: De latere kraanbaan 1, hier de uiterst rechtse van de drie kraanbanen, in 1930 nog bij de NW. Op de helling is
                    s.s. "Leto" (#159) in aanbouw.
- Foto 01-2: De, in september 1944, door de Duitse bezetter vernielde kraanbaan 1.

Kraanbaan 2:
Deze kraanbaan is afkomstig van de NW, werd in 1933 naar RDM overgeplaatst en was door de Duitse bezetter niet stuk te krijgen aan het eind van WO-II.
In 1988 werd kraanbaan 2 van de toen failliete RDM gesloopt.
Foto's:
- Foto 02-1: Kraanbaan 2, ook wel "de middensteiger" genoemd, omstreeks 1955.
- Foto 02-2: De "President Garcia" in 1967 aan de middensteiger.

Kraanbaan 3:
Deze kraanbaan is afkomstig van de RDM zelf en heeft vroeger bij de hellingen gestaan. In het begin van de 30-er jaren werd deze naar de Dokhaven verplaatst.
De kraanbaan werd door de Duitsers in WO-II vernietigd, maar werd in 1946 weer opgebouwd.
In 1986 werd kraanbaan 3 van de toen failliete RDM gesloopt.
Foto's:
- Foto 03-1: Overzichtsfoto (± 1920) van de RDM-werf met hellingen 6 en 5 en kraanbanen 7, 6 en 5 op de voorgrond.
- Foto 03-2: Kraanbaan 3 in november 1945, in 1944 ten prooi gevallen aan de zinloze vernielzucht van de Duitse bezetter.
- Foto 03-3: De kraanbanen 3 (voorgrond) en 4 (achtergrond) rond 1975.

Kraanbaan 4:
Deze kraanbaan is afkomstig van de werf Fijenoord van vóór de fusie met Wilton. De reden van de aanschaf was de afbouw van de "Nieuw Amsterdam".
De kraanbaan werd in 1975 gesloopt. Daarna werd kraanbaan 4 een grondkraanbaan (rails op de grond).
Op dit moment staan daar drie havenkranen voor de show op, maar deze kranen hebben niets met de RDM van doen.
Foto's:
- Foto 04-1: Van onder naar boven de kraanbanen 4 t/m 8 bij de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" op 10 april 1937.
- Foto 04-2: Kraanbaan 4, rond 1964 met de nieuwe bevoorradingstanker Hr. Ms. "Poolster".
- Foto 04-3: De kraanbanen 3 (voorgrond) en 4 (achtergrond) rond 1975.

Kraanbaan 5:
De kraanbaan heeft er vanaf het begin gestaan, zie bijvoorbeeld de mooie foto 05-2 hieronder van de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" vanaf helling 7.
Deze BB kraanbaan 5 van de helling 5 werd in 1962-1963 ingekort, in 1971 volledig gesloopt en in dat jaar ook afgevoerd.
Foto's:
- Foto 05-1: Overzichtsfoto (± 1920) van de RDM-werf met hellingen 6 en 5 en kraanbanen 7, 6 en 5 op de voorgrond.
- Foto 05-2: Van onder naar boven de kraanbanen 4 t/m 8 bij de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" op 10 april 1937.
- Foto 05-3: Geheel rechts nog een restantje van kraanbaan 5 op 21 juni 1967 bij de tewaterlating van de "BAR 279" (#325).

Kraanbaan 6:
Tot 1954 was dit een hoge kraanbaan bij de RDM, zie bijvoorbeeld de mooie foto 06-2 hieronder van de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" vanaf helling 7.
Daarna werd deze overgeplaatst naar de NW en kwam daar op de plek te staan waar voor 1940 kraanbaan 1 van de RDM gestaan heeft. Waarschijnlijk heeft er bij de NW nooit meer een kraan op gestaan en na 1962 wordt deze kraanbaan nergens meer vermeld.
In 1954 werd dit bij de RDM een grondkraanbaan (rails op de grond), de BB kraanbaan 6 van helling 6 en tevens de SB kraanbaan van de helling 5.
De kraanbaan is inmiddels gesloopt.
Foto's:
- Foto 06-1: Overzichtsfoto (± 1920) van de RDM-werf met hellingen 6 en 5 en kraanbanen 7, 6 en 5 op de voorgrond.
- Foto 06-2: Van onder naar boven de kraanbanen 4 t/m 8 bij de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" op 10 april 1937.

Kraanbaan 7:
Eerst was dit bij de RDM een hoge kraanbaan, zie bijvoorbeeld de mooie foto 07-1 hieronder van de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" vanaf helling 7.
In 1949 werd dit bij de RDM een grondkraanbaan (rails op de grond). Het werd de BB kraanbaan 7 van helling 7 en tevens de SB kraanbaan van helling 6. Daarop kwamen dan de eerste twee 40-tons kranen. Bij de bouw van "De Zeven Provinciën" vond de afbouw van de hogere baan plaats.
De oude hoge kraanbaan 7 werd in 1948/1949 overgeplaatst naar de de Wilhelminahaven van NW. Rond 1979, bij het einde van de NW, werd deze waarschijnlijk gesloopt.
Foto's:
- Foto 07-1: Overzichtsfoto (± 1920) van de RDM-werf met hellingen 6 en 5 en kraanbanen 7, 6 en 5 op de voorgrond.
- Foto 07-2: Van onder naar boven de kraanbanen 4 t/m 8 bij de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" op 10 april 1937.
- Foto 07-3: In 1949 wordt kraanbaan 7 bij de RDM een grondkraanbaan. Daarop komen dan de eerste twee 40-tons kranen.
                    Bij de bouw van de kruiser "De Zeven Provincien" (#219) zie je al de afbouw van die hogere kraanbaan plaats
                    vinden. Die twee 40-tons kranen hebben elkaar - stap voor stap - opgebouwd. Er kwam geen drijvende bok aan
                    te pas.

Kraanbaan 8:
Kraanbaan 8 van helling 7 werd in 1936 aangelegd i.v.m. de bouw van s.s. "Nieuw Amsterdam". De kraanbaan was afkomstig van de werf Fijenoord. Tot halverwege de jaren een vijftig was dit een hoge kraanbaan, zie bijvoorbeeld de mooie foto 08-2 hieronder van de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" vanaf helling 7.
In 1956 werd deze SB kraanbaan 8 van helling 7 een grondkraanbaan (rails op de grond). Delen van deze hoge kraanbaan werden toen gebruikt voor de verlenging van kraanbaan 12. Het restant werd gesloopt.
Foto's:
- Foto 08-1: De aanleg van de hoge kraanbaan 8 in 1936.
- Foto 08-2: Van onder naar boven de kraanbanen 4 t/m 8 bij de tewaterlating van de "Nieuw Amsterdam" op 10 april 1937.
- Foto 08-3: Kraanbaan 8 en de mensenmassa bij de tewaterlating van s.s. "Rotterdam" in 1958.

Kraanbaan 9:
Deze kraanbaan 9 komt in bovenstaande kraanbanenreeks niet voor. De ruimte tussen de twee kraanbanen 8 en 10 werd gebruikt voor de tijdelijke opslag van secties.
Ten tijde van de bouw s.s. "Rotterdam" en misschien ook wel daarvoor heeft er mogelijk een grondkraanbaan (rails op de grond) gelegen ten westen van helling 7, waarop de "Nieuw Amsterdam" en de "Rotterdam" gebouwd werden. Dat was dus niet direct naast de helling 7, maar aan SB zo'n 20 meter er van af.
Het was een soortgelijk model als de andere zes kranen (type Amerikaanse scheepsbouw kraan) die op de RDM stonden. Deze kraan kreeg later een portaal en werd toen op kraanbaan 10 langs de grote helling 8 geplaatst, zie de diverse foto’s elders op deze website.
Kraanbaan 9 is in ieder geval verdwenen bij de aanleg van de grote helling 8 in 1959/1960.
Foto's:
- Foto 09-1: Kraanbaan 9 midden op de foto, onder en in de mensenmassa bij de tewaterlating van s.s. "Rotterdam" in 1958.
- Foto 09-2: Naast de "Rotterdam" werkt een kraan van hetzelfde type als de zes andere Amerikaanse scheepsbouwkranen
                    bij de RDM.

Kraanbaan 10:
De nieuwe helling 8 werd in 1960 uitgerust met twee 90-tons Hensen (Pernis) hellingkranen. Deze BB kraanbaan 10 van helling 8 was een grondkraanbaan (rails op de grond).
De kraanbanen 10 en 11 van de failliete RDM werden gesloopt. De twee Hensen hellingkranen werden pas in 2004 afgevoerd, zie WT-1983B-10-Transport.pdf. Ze werden verkocht aan Amsterdam Ship Repair (Shipdock Amsterdam).
Foto's:
- Foto 10-1: De twee kranen van helling 8 in 1960 met s.s. "Ondina" (#298) in aanbouw en de nieuwe "Rotterdam" (#300)
                    op de achtergrond.
- Foto 10-2: De 90-tons BB hellingkraan van de nieuwe helling 8 in 1959. Met de bouw van een 48.000 tons tanker
                    (s.s. "Ondina", #298) op de nieuwe helling werd deze in 1959 in gebruik genomen.
- Foto 10-3: Schaalmodel van één van de twee 90-tons Hensen kranen van helling 8 bij de TU Delft.

Kraanbaan 11:
De nieuwe helling 8 werd in 1960 uitgerust met twee 90-tons Hensen (Pernis) hellingkranen. Deze SB kraanbaan 11 van helling 8 was een grondkraanbaan (rails op de grond).
De kraanbanen 10 en 11 van de failliete RDM werden gesloopt. De twee Hensen hellingkranen werden pas in 2004 afgevoerd, zie WT-1983B-11-Transport.pdf. Ze werden verkocht aan Amsterdam Ship Repair (Shipdock Amsterdam).
Foto's:
- Foto 11-1: De twee kranen van helling 8 in 1960 met s.s. "Ondina" (#298) in aanbouw en de nieuwe "Rotterdam" (#300)
                    op de achtergrond.
- Foto 11-2: De 90-tons SB hellingkraan van helling 8 in 1961 met m.s. "Madison Lloyd" (#303) in aanbouw.
- Foto 11-3: Schaalmodel van één van de twee 90-tons Hensen kranen van helling 8 bij de TU Delft.

Kraanbaan 12:
Deze kraanbaan was afkomstig van de werf Fijenoord van vóór de fusie met Wilton. In 1950 werd deze kraanbaan aangelegd en rond 1956 verlengd i.v.m. de afbouw van s.s. "Rotterdam".
In 1986 werd kraanbaan 12 van de inmiddels failliete RDM gesloopt.
Foto's:
- Foto 12-1: De latere kraanbaan 12. Bovenaan de foto is deze kraanbaan nog net aan de Maasoever te zien bij de dan al
                    verdwenen werf Fijenoord (Rotterdam Z-O). Twee andere kraanbanen waren al eerder naar de RDM
                    afgevoerd, deze volgde rond 1950. Op de foto is het oorlogspuin van Rotterdam net geruimd.
- Foto 12-2: Hr. Ms. Kruiser "De Zeven Provinciën" aan de afbouwkade met kraanbaan 12 van de RDM, vlak voor de
                    verkoop van het schip aan Peru in 1976.

Kraanbaan 13:
Een nieuwe ligplaats voor grote reparatieschepen met de betonnen steiger, kraanbaan 13 en de 40 tons kraan aan de Heysehaven kwam in 1956 gereed.
Deze kraanbaan werd daarna in 1966/1967 verlengd tot een totale lengte van 450 meter. De oude zogenaamde kolenpier-kraanbaan werd toen verwijderd.
In 2000 werd kraanbaan 13 van de inmiddels failliete RDM gesloopt en rond 2010 werd de oude kade door Gebr. De Koning gerenoveerd. Dit omvangrijke renovatiewerk bestond uit het slopen van het betondek en de I-liggers, het slopen van de paaljukken, het trekken van de betonpalen, het ontgraven van zand, het vervangen de betonnen I-liggers, het aanbrengen van betonvloeren, het aanbrengen van stalen buispalen en het metselen draagmuren.
In 2013 diende de kade als aanlegkade voor drijvende bokken van Bonn en Mees.
Foto's:
- Foto 13-1: De nieuwe betonnen steiger met kraanbaan 13 voor grote reparatieschepen aan de Heysehaven, in 1955 in
                    aanbouw.
- Foto 13-2: De nieuwe betonnen steiger, kraanbaan 13 en de 40 tons kraan, in 1956 aan de Heysehaven.

Platenpark-kraanbanen:
Dit waren de kraanbanen bij de ontvangst van scheepsbouwmaterialen en metaalplaten in het "platenpark" aan de Heysehaven. Oorspronkelijk lag dit "park" op het Westelijke deel van het RDM-terrein aan de Heysehaven. Na heel wat grondwerkzaamheden werd dit rond 1950 verplaatst naar het nu meest Zuidelijke deel aan de Heysekade.
Foto's:
- Foto 14-1: De platenpark-kraanbaan midden-onder en bijna loodrecht op de Heysehaven op een foto uit 1922.
                    Dit werd rond 1950 kraanbaan 0 aan de Oostzijde van de Dokhaven.
- Foto 14-2: Voorjaar 1951, de nieuwe opslagplaats voor scheepsbouwmaterialen en de sorteerkranen aan de Heysekade.

Kolenpier-kraanbaan:
Tot 1966 is er een kraanbaan (rails op de grond) geweest bij de zogenaamde "kolenpier" aan de Heysehaven. Deze kolenpier-kraanbaan is verdwenen i.v.m. de overgang van kolen- naar oliestook en de verlenging van kraanbaan 13.
Foto's:
- Foto 15-1: De kolenpier-kraanbaan en -kraan in 1964. De voormalige electriciteitscentrale aan de Waalhaven is nog net
                    rechts op de achtergrond te zien.
- Foto 15-2: De kolenpier-kraan rond 1959, met daarnaast het Prins Bernhard Dok 9 waarin de s.s. "Rotterdam".
- Foto 15-3: Een stukje kolenpier, de kolenpier-kraan en het onderstel van een kraan van dok 8, omstreeks 1956. De toen
                    betrekkelijk nieuwe kranen van dok 8 (uit 1949) werden omgebouwd (van diesel?) naar electra. Vandaar dat
                    een deel hiervan aan wal staat.
- Foto 15-4: Een Engelse kraan van hetzelfde type als de kolenpier-kraan, gemaakt door de firma Stothert and Pitt (Bath),
                    zoals deze nu nog op Cockatoo Island in de haven van Sydney (Australië) staat.
                    Dichterbij is dit type kraan ook nog als museumstuk te bewonderen langs de Schelde-kade in Antwerpen.

Terug naar Overzicht